Windows'tan Linux'a geçiş!

Windows'u bir kenara bırakıp Linux'a geçmek isteyenler: Başlamadan önce bilmeniz gerekenler burada.İşletim sistemi dendiğinde akla ilk gelen, hiç şüphesiz yazılım devi Microsoft'un işletim sistemi serisi olan Windows'tur. Bilgisayar kullanıcılarının %90'ından fazlasının tercih ettiği Windows, ilk sürümünden bu yana fazlasıyla yol kat etti ve Microsoft, Windows Vista'nın ardından Windows 7 ile Ekim ayının sonunda kullanıcılarıyla buluşacak.

Ancak elbette Microsoft, işletim sistemi pazarının tartışmasız lideri olsa da, bu pazarda yalnız olduğunu söylemek mümkün değil. Mac OS, Linux ve benzeri işletim sistemleri, her ne kadar dar bir kullanıcı kitlesine sahip olsa da, Windows'a nazaran bazı avantajları da içerisinde barındırıyor.

Bu yazımızda özellikle Linux'a geçmek isteyen, ancak Linux hakkında pek fazla bilgisi bulunmayan kullanıcılara yönelik bir rehber hazırladık.

Linux dağıtımı nedir?

Linux'un birçok farklı sürümünün bulunduğunu bilmekte yarar var. Linux'un farklı dağıtımlarının, yani farklı sürümlerinin olmasının en önemli nedeni ise farklı donanım, ihtiyaç ve kullanıcılara yönelik olarak hazırlanmalarıdır. Örneğin bazı Linux sürümleri netbook'lar için geliştirilirken, bazıları ise web sunucuları veya masaüstü sistemlere yönelik olarak oluşturulmuştur. Diğer bir deyişle, Linux'un bu farklı sürümlerini Vista'nın Home Basic ve Premium sürümlerine de benzetebiliriz. Ancak aralarındaki farklar daha büyüktür.

Linux sürümlerinin farkları nedir?

Linux sürümlerinin arasındaki en büyük fark, Linux'un yüklenmesiyle kullanıcılara sunulan uygulama tipi ve sayısının farklılık göstermesi denilebilir. Yani, farklı Linux sürümleri, ses yönetimi için farklı teknikleri kullanabilir.

Hangi sürümü tercih etmeli?

Linux'un en yaygın sürümlerinin başında Ubuntu gelmektedir. Özellikle Linux'a ilk defa geçen kullanıcılar arasında oldukça popüler olan Ubuntu'dan sonra OpenSuse ve Fedora da diğer popüler Linux sürümleridir. Linux'un Mandriva özel sürümü ise Windows Mobile'la kolayca entegre olabilmesiyle tanınıyor.

En iyi Linux hangisi?

Gnome ve KDE masaüstü pencere yöneticileri kullanan sürümler, Vista veya OS X'i uzun yıllar kullanan kullanıcıların kendilerine çok daha yakın hissedebileceği Linux sürümleridir. Linux'a geçişi kolaylaştıran bir diğer etmen ise herhangi bir kurulumun gerekmemesi. Böylece aynı anda farklı Linux sürümleri de kullanılabilir.

Linux CD'si ile kurulum

Hangi Linux sürümünü kullanacağınıza karar verdikten sonra söz konusu Linux sürümünü internet üzerinden indirdikten sonra, iso dosyasını CD veya DVD'nize yazmakla işe başlayın. Linux dağılımlarının pek çoğunda kurulum gerekmediğinden, Linux'u kolayca deneyebilme şansına sahipsiniz.

Linux CD'si ile kurulum

Ancak Linux'un kurulumsuz çalışan bu sürümlerinde bazı kısıtlamalar bulunmaktadır. Unutulmamalı ki pek çok Linux sürümü, maksimum donanım desteğiyle birlikte kullanıcılara sunulmaktadır. Bu nedenle kullanmak istediğiniz Linux sürümünü denemeden önce, internet üzerinden ufak bir araştırma yapmakta fayda vardır.

Linux'u kurmak zor mu?

Daha önce işletim sistemi kurmayan kullanıcılar, Linux'u kurma konusunda tereddüt yaşayabilir; ancak endişelenecek bir durum yok; zira Linux sürümlerinin pek çoğunun kurulumu son derece kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir.,

Windows'la beraber Linux kullanılabilir mi?

Linux'u denemek isteyen kullanıcılarının büyük bir bölümünün kafasını kurcalayan önemli bir nokta vardır: Linux'a geçmek için Windows'u tamamen silmek zorunlu mudur? Bu soruya gönül rahatlığıyla 'Hayır' diyebiliriz; zira çift boot sistemi sayesinde Linux ve Windows'u ayrı ayrı kullanabilme şansına sahipsiniz. Böylece dilediğiniz zaman Linux ve Windows arasında geçiş yapabilirsiniz.

Linux altında farklı kullanıcı hesapları

Dokümanlarınız, müzik ve video dosyalarınız gibi önemli dosyalarınızı Home Partition olarak da bilinen farklı bir bölümde tutulur. Her bir kullanıcı adının kendine ait bir şifresi bulunur.

Linux'ta kullanıcı hesapları

Windows'a benzer şekilde, Linux'un da hem kullanıcı hem de yönetici hesapları bulunmaktadır. Yönetici hesabı, Linux altında 'Root' yani 'Kök' olarak anılmaktadır. Eğer bir dosya üzerinde değişiklik yaptıktan sonra bu değişikliğin gerçekleşmediğini görürseniz, Root erişiminde bir kısıtlama olduğu düşünülebilir.

Superuser ile Linux kullanımı

Root için bazı sınırlamalar söz konusu olduğunda, geçici olarak Superuser hesabının kullanılabilmesi mümkündür. Bu kullanıcı hesabını kullanmak için ise bir terminal açmak ve başına "sudo" ya da "su" öbeklerini ekleyerek komut satırını doldurmak. Bu işlemin ardından yönetici şifreniz size sorulacak ve şifrenin girilmesiyle işleminiz tamamlanacaktır.

Terminal'dan korkmayın

Terminal, aslında fare klikleri yerine komut girilmesine imkan veren bir uygulamadır. Linux dosya yapısı nedeniyle, özellikle Linux'u yakından tanıyan kullanıcılar Terminal sayesinde işlemlerini çok daha hızlı bir şekilde gerçekleştirebiliyor.

Dosya yöneticisini Root olarak açmak

Eğer Terminal yerine, aşina olduğunuz grafiksel arabirim altında Linux'u kullanmak istiyorsanız, dosya yöneticisini yönetici hesabıyla açmanız ve kilitli klasör ve metin dosyalarını taşımanız gerekiyor.

Linux altında yeni program kurulumu

Windows veya OS X'ten farklı olarak, Linux dağılımlarının birçoğu grafik editörü, Office paketi ve anlık mesajlaşma yazılımıyla birlikte kullanıcılara sunulur. Yeni yazılımları kurmak için ise sistemde yüklü bulunan yazılımların bir listesini kullanıcılara sunan "package manager"ı (Synaptic veya Yum) bulmanız gerekiyor.

Görüntü problemleri

Linux altında herhangi bir görüntü problemiyle karşılaştığınızda, Nvidia veya AMD'nin ekran kartı sürücülerini web sitelerinden takip etmeniz ve Linux'un sizin kullanmakta olduğunuz sürümü için geliştirilen güncelleştirmeyi bilgisayarınıza indirmeniz gerekiyor.

Linux'ta yazılım kurulumu

Windows'tan farklı olarak, Linux altında çalışırken herhangi bir sürücüyü bilgisayarınıza kurmanıza gerek yok. Pek çok donanım kernel'ce desteklendiğinden kendi başınıza bir sürücü kurulumu yapmanıza ihtiyaç yoktur.

Linux'ta çalışmayan program veya sürücüler

Çekirdek kernel dosyalarını güncelleştirmek, bazen ekran sürücülerini ve bazı programları çalışamaz hale getirebilmektedir. Bu sorundan kurtulmak için ise bu dosyaları tekrar kurmanız gerekiyor.

Linux'ta kurtarma modu

Linux sürümlerinin birçoğunda, meydana gelen ve Linux'un boot edilmesini engelleyen problemleri çözmek için kurtarma modu bulunmaktadır. Bu anlamda Ubuntu, diğer sürümlere nazaran daha avantajlıdır; zira sunduğu bir seçenek sayesinde sık sık probleme neden olan grafik sistemini resetleyebilmektedir.

Eski kayıtları not edin

Linux altında terminal'e girilen bazı komutlar Linux'ta probleme neden olabilmektedir. Bu nedenle yaptığınız değişiklikleri bir yere not ederek, Linux'u bir önceki formuna geri döndürebilirsiniz.

Favori uygulamaları Linux altında çalıştırın

Spotify, Evernote, World of Warcraft veya Left4Dead... Windows altında sık sık kullandığınız, ancak Linux altında da kullanmayı arzu ettiğimiz uygulama veya oyunları, Wine uygulamasıyla Linux altında çalıştırabilirsiniz.

Pardus: Türkçe Linux

Tamamen Türkçe bir Linux sürümü kullanmak isterseniz Tübitak'tan Pardus'u deneyebilirsiniz.